Günlük yaşamın ayrılmaz parçası haline gelen yapay zekanın çocuk gelişimi üzerindeki etkilerini değerlendiren İstanbul Atlas Üniversitesi Psikoloji Laboratuvarı araştırma ekibinden Araştırma Görevlisi Şeyma Aydın Öztürk, bu teknolojilerin çocukların gelişim süreçlerini destekleme potansiyeline sahip olduğunu söyledi. Yakın bir gelecekte yapay zekâ teknolojileri ve sosyal robotların çocukların yaşı ve gelişimsel ihtiyaçları göz önünde bulundurulduğunda çok boyutlu bir şekilde destekleme konusunda güçlü ve etkili araçlar olabileceğini ifade eden Aydın Öztürk, “Ancak bu teknolojilerin güvenli bir şekilde kullanılması için ebeveyn rehberliğinin ve uzman görüşünün önemi unutulmamalıdır” uyarısında bulundu.
Çocuk gelişiminde olumlu etkiler bırakabilir
Yapay zekâ teknolojilerinin çocuk gelişimindeki rolünü açıklarken literatürdeki araştırma bulgularına işaret eden Şeyma Aydın Öztürk, “Yürütülen bilimsel araştırmalar, bu teknolojilerin çocukların dil ediniminden başlayarak farkındalık, empati, duygu düzenleme gibi duygusal-sosyal gelişim süreçlerine kadar birçok alanda çocuk gelişiminde olumlu etkilerinin olabileceğini göstermektedir” dedi.
Sosyal robotlarla etkileşim sosyal uyuma katkı sağlayabilir
Sosyal robotların çocuklar üzerindeki etkilerine değinen Aydın Öztürk, “Çocuklar, robotlarla etkileşime girdiğinde duygularına ilişkin farkındalık kazanabilir ve empati becerileri gelişebilir. Özellikle sosyal ilişkiler konusunda zorluk yaşayan çocukların sosyal uyum yeteneklerini geliştirmede sosyal robotlar etkili araçlar olabilir” ifadelerini kullandı.
Ergenlik döneminde yapay zekâ desteği
Öztürk, duygusal dalgalanmaların sık yaşandığı ergenlik döneminde yapay zekâ araçlarından faydalanmanın mümkün olduğunu belirterek, “Araştırmalar, yapay zekâ destekli oyunların, sohbet uygulamalarının ergenlerin duygu düzenleme ve öz farkındalık becerilerini geliştirebildiğini gösteriyor” diye konuştu.
Bireyselleştirilmiş öğrenme deneyimi sunuluyor
Yapay zekâ tabanlı öğrenme platformlarının bazı avantajları olabileceğini kaydeden Öztürk, “Bu teknolojiler, her çocuğun bireysel ihtiyaçlarına göre uyarlanabilen bir eğitim deneyimi sunabiliyor. Dolayısıyla bu teknolojiler sadece çocukların zorlandıkları alanlarda öğrenme sürecini kolaylaştırmak için değil; aynı zamanda güçlü yönlerini geliştirmek için de kullanılabilmesi mümkün olacak” değerlendirmesinde bulundu.
Ebeveynlerin rehberliği önemli
Öztürk, konu ile ilgili açıklamasına şöyle devam etti: “Yakın bir gelecekte yapay zekâ teknolojileri ve sosyal robotların çocukların yaşı ve gelişimsel ihtiyaçları göz önünde bulundurulduğunda çok boyutlu bir şekilde destekleme konusunda güçlü ve etkili araçlar olabilir. Ancak bu teknolojilerin güvenli bir şekilde kullanılması için ebeveyn rehberliğinin ve uzman görüşünün önemi unutulmamalıdır.”
Yapay zekâ ile ilgili doğru yönlendirme yapılmalı
Öztürk, günümüzde hayatın her alanında kullanılan yapay zekânın kullanımında ebeveynlerin çocukları doğru yönlendirmesinin önemini vurgulayarak tavsiyelerini şöyle sıraladı:“Robotik veya kodlama etkinlikleri ile çocuklarınızı yapay zekâ teknolojileri ile tanıştırabilirsiniz. Çocukların yapay zekâ ve sosyal robotlar ile etkileşimlerinde dengeyi kurabilirsiniz. Çocukların yaşına uygun, bilimsel olarak desteklenmiş ve güvenilir yapay zekâ uygulamalarını kullanmaları konusunda ebeveyn rehberliği yapabilirsiniz. Çocuklarınıza yapay zekanın da hata yapabileceğini, her bilginin doğrulanması gerektiğini öğretebilirsiniz. Yapay zekâ tarafından üretilen içeriği sorgulamayı, farklı kaynaklardan bilgi toplamayı ve kendi düşüncelerini geliştirmeyi teşvik edebilirsiniz.”
Fırsatlar yaratabilirsiniz
Öztürk, açıklamasını şu cümlelerle noktaladı: “Çocuklarınıza kişisel bilgilerini koruma, hangi bilgileri paylaşabilecekleri ve hangi bilgileri gizli tutmaları gerektiği konusunda yaşlarına uygun eğitim verebilirsiniz. Yapay zekâ ile etkileşimin gerçek insan ilişkilerinin yerini tutamayacağını vurgulayabilirsiniz. Çocuğunuzun duygularını tanıması, ifade etmesi ve başkalarının duygularını anlaması için fırsatlar yaratabilirsiniz. Yapay zekâ teknolojileri hızla gelişmektedir. Yeni uygulamalar, riskler ve fırsatlar hakkında kendinizi bilgilerinizi güncel tutmak faydalı olacaktır.”
