13 Ekim Uluslararası Afet Risklerini Azaltma Günü kapsamında değerlendirmelerde bulunan Öğr. Gör. Kadir Şeker, ilk yardım eğitiminin afet risklerini azaltmadaki rolüne dikkat çekti. Şeker, vatandaşların afet anında öncelikle kendi güvenliklerini sağlamaları, 112 Acil Çağrı Merkezi’ne haber vermeleri ve yalnızca bildikleri, eğitimini aldıkları müdahaleleri uygulamaları gerektiğini belirtti.
İLK DAKİKALARDA DOĞRU MÜDAHALE
Afetlerde yaşanan can kayıplarının azaltılmasında ilk dakikalarda yapılan doğru müdahaleler büyük önem taşıyor. Ağır kanamalar, hava yolu tıkanıklıkları, solunum ve dolaşım durması, enkaz altında sıkışma ile baş ve boyun yaralanmaları gibi yaşamı tehdit eden durumlarda zamanla yarışılıyor. Deprem ve diğer afetlerde yolların kapanması, iletişim ağlarının aksaması ve profesyonel ekiplerin her noktaya aynı anda ulaşamaması, olay yerindeki vatandaşların rolünü daha da önemli hâle getiriyor.
ÖNCELİK KENDİ GÜVENLİĞİMİZ
Atlas Üniversitesi Meslek Yüksekokulu İlk ve Acil Yardım Program Başkanı Öğr. Gör. Kadir Şeker, afet sonrasında ilk müdahaleyi çoğu zaman afetten etkilenen kişilerin yakınlarının, komşularının ve çevredeki vatandaşların yaptığını belirterek, “Afet anında öncelik kendi güvenliğimizi sağlamaktır. Kopmuş elektrik telleri, gaz kaçağı ve artçı sarsıntı riski göz ardı edilerek yapılan müdahaleler, yardım etmek isteyen kişileri de kazazede hâline getirebilir” mesajını verdi.
“YANINDA KALIP, SAKİNLEŞTİRİLMELİ”
Şeker, vatandaşların acil durumlarda 112’yi arayarak olay yeri ve yaralıların durumu hakkında doğru bilgi vermeleri, kanama kontrolü gibi temel ilk yardım uygulamalarını yalnızca eğitimleri doğrultusunda gerçekleştirmeleri ve profesyonel ekipler gelene kadar yaralıların yanında kalarak onları sakinleştirmeleri gerektiğini vurguladı.
DOĞRU VE BİLİNÇLİ HAREKET
Afet risklerini azaltmanın yalnızca binaları güçlendirmekten ibaret olmadığını belirten Şeker, toplumun afet sonrasında profesyonel ekipler olay yerine ulaşana kadar "altın saatler" olarak adlandırılan o en kritik zaman diliminde doğru ve bilinçli hareket edebilmesinin de hazırlık sürecinin önemli bir parçası olduğunu ifade etti.
İLK YARDIM EĞİTİMİ
İlk yardım eğitimi alan bireylerin afet anında daha bilinçli kararlar verebildiğini, paniğin azaltılmasına katkı sağladığını ve profesyonel sağlık ekiplerinin iş yükünü hafiflettiğini belirten Şeker, eğitimli vatandaşların hem kendileri hem de çevreleri için önemli bir güvenlik halkası oluşturduğunu dile getirdi. “İlkyardım Bilmeyen Kimse Kalmasın” çalışmasına da değinen Şeker, ilk yardım bilgisinin toplum genelinde yaygınlaştırılmasının bilinç düzeyini ve toplumsal dayanışmayı güçlendirdiğine dikkat çekti.
“YARALIYA ZARAR VEREBİLİR”
Afetlerde iyi niyetle yapılan ancak yeterli bilgiye dayanmayan müdahalelerin yaralıların durumunu ağırlaştırabileceğini belirten Şeker, vatandaşların kaçınması gereken yaygın ilk yardım hatalarını sıraladı:
Omurga yaralanması şüphesi olan kişiyi gereksiz yere hareket ettirmek veya aceleyle sürüklemek. Kanamayı doğru kontrol etmek yerine yarayı sürekli açıp bakmak. Kanamayı durdurmak amacıyla tel veya ince ip gibi dokuya zarar verecek malzemelerle bilinçsiz turnike yapmaya çalışmak. Yanıklara diş macunu, yoğurt veya salça sürmek gibi kulaktan dolma yanlışları uygulamak, yaralıya su, yiyecek veya ilaç vermek. Vücuda saplanmış cisimleri çıkarmaya çalışmak, 112'yi hiç aramamak ya da kimin, nerede ve ne durumda olduğunu net bildirmeden hattı gereksiz meşgul etmek. Enkaz altındaki kişilere ulaşmaya çalışırken önlem almadan enkaza girip kendi hayatını riske atmak. Bu yüzden ilkemiz şu olmalı: önce kendi güvenliğim, sonra doğru bilgi, sonra uygulama.
“AFET YÖNETİMİ”
İlk ve Acil Yardım Programı öğrencileri ile mezunlarının afet yönetiminde önemli sorumluluklar üstlendiğini belirten Şeker, bu alanda yetişen sağlık profesyonellerinin afet öncesinde, afet sırasında ve afet sonrasında farklı görevlerle sürece katkı sağladığını ifade etti.
“KAYNAKLARIN EN DOĞRU VE HIZLI ŞEKİLDE KULLANIMI”
Şeker, açıklamasının devamında şu cümlelere yer verdi: “Afet anındaki o kaotik ortamda ise, hayati öneme sahip olan "triyaj" (hasta sınıflandırma ve önceliklendirme) liderliğini üstlenerek kısıtlı kaynakların en doğru ve hızlı şekilde kullanılmasını sağlarlar. Afet sonrasında ise sağlık hizmetlerinin sürdürülmesine destek olurlar. Yüksek lisans çalışmamda öğrencilerin afet bilgi düzeylerini ve afetlerde çalışma isteklerini ele almıştım. Bilgi düzeyi ve gönüllülük birlikte güçlendiğinde afetlere hazırlıklı bir sağlık insan gücü oluşuyor. Programımız bu insan gücünü yetiştirme sorumluluğunu taşıyor.”
“AFETLERE HAZIRLIK, AFET OLMADAN ÖNCE BAŞLAR”
13 Ekim Uluslararası Afet Risklerini Azaltma Günü dolayısıyla topluma çağrıda bulunan Kadir Şeker, özellikle deprem riski yüksek olan Türkiye’de afet bilincinin ve ilk yardım eğitiminin yaygınlaştırılması gerektiğini vurguladı. Şeker, afetlere karşı hazırlıklı olmanın bireysel ve toplumsal bir sorumluluk olduğunun altını çizerek vatandaşları yetkili kurumlar tarafından sunulan afet farkındalık eğitimlerine ve ilk yardım eğitimlerine katılmaya davet etti.
“BİR İNSANIN HAYATINI KURTARABİLİR”
Şeker, değerlendirmesini şu sözlerle tamamladı: “Afetlere hazırlık, afet olmadan önce başlar. Bugün öğrendiğimiz bir bilgi, yarın bir insanın hayatını kurtarabilir. Herkesi vakit kaybetmeden afet ve ilk yardım eğitimlerine katılmaya, bilinçlenmeye ve hayat kurtaran dayanışma zincirinin bir parçası olmaya davet ediyorum.”
