Sosyal insan olabilmenin zor olduğunu düşünmüyorum. Sosyallik Tanrı vergisinden çok insanın duygu ve düşünceleri ile alakalı olmalı. Yani insanın çevresi ile bağlarını koparmaması, kafasında kurguladığı dünya dışında hayatların da olduğunu kabullenmesidir.
Göz göze geldiğimiz tanıdık bir yüzün selamlaşmamak için kafasını çevirmesine üzülmemek elde değil. Oysaki selamlaşmak için karşımızda ki insanla seyahat etmiş olmamız gerekmez. Aynı dili konuşmak, aynı mahallede oturmak da gerekmiyor. Hatta aynı cinsiyete sahip olmak bile anlamsız bana göre. Tanıyıp, bilmek selamlaşmanın şartı olmamalı. Güzellikte zaten tanımadığımız kişilerle aramızda dostluk köprüleri inşa edebilmekten başka ne olabilir ki?
Tanıdıklarımızın, dost bildiklerimizin soğuk davranışları bizi incitirken tanımadığımız birilerinin candan yaklaşımı karşısında çocuklar gibi sevinir, yeni bir dost kazanmanın heyecanını hisseder mutlu oluruz. Kim bilir bu yeni dostumuzdan öğreneceğimiz pek çok şey vardır. Belki de anlatacaklarından kendimize dersler çıkarıp, hayatı yeniden sorgulama imkânı bulacağız.
Kadınların erkekler kadar sosyal olmasını bekleyemeyiz. Konuşmamak, bakmamak hatta görünmemek durumuyla karşı karşıya olanlarına bile rastlayabiliyoruz. Bazılarının bu şekilde davranmalarının sebebi yaşadıkları çevre, aldıkları kültür ve inanç değerleri olsa da bir kısmı bu esaslara rağmen pekâlâ sosyallikle asosyallik arasında bir denge oluşturabiliyor. İşte insan dedirtecek düzeyde evrensel, saygı uyandıracak kalitede hayat anlayışı.
Bunun da ancak bir denge çerçevesinde hayata uyarlandığını ifade etmek gerekir. İki cins arasında mutlaka bir mesafe olmalı. Canavar görmüş gibi kaçmak ne kadar vahşice bir davranışsa her insana kırk yıllık ahbap yaklaşımı da o derece hatalı ve tehlikelidir.
Niteliği keşfedip adım atmak bilgeliğin lütfudur. Şekil, söz ve davranış insanın nasıl bir ruh yapısına sahip olduğunun ipuçlarıdır. Niyet okumaktan ziyade tabii bir gözlemin çok daha isabetli olacağı söylenebilir.
Sosyalliğin bir denge dahilinde sürdürülmesi toplumsal yapının korunması bakımından önemlidir. Artık her alana erkekler kadar kadınlar da hakim vaziyette. Bu diyalogu, diyalog da sosyal olmayı kaçınılmaz kılmaktadır. Yangına sebep olur endişesi ile evine kibrit sokmayan bir insana henüz rastlamış değilim. Yakınlarını depremde kaybedenlerin pek çoğu aktif fay hattına rağmen yine aynı evde oturabiliyor. Bu gerçeklerle yüzleşmenin yalın halidir.
İnsanlık değerlerimizden taviz veremeyiz. Konuşmak, anlaşmak, birlikte yemek yemek bizleri yükselten niteliklerdir. Bu değerlerden kopmak yerine esaslarımızı belirleyerek pekâlâ sosyal olabiliriz.
Sele kapılmış bir insana kendine özgü nedenlerden dolayı elini uzatmayan bir kişi ile sara nöbeti geçirmekte olan bir insanı kucaklayan kişi aynı değerde olabilir mi? Olamaz elbette ki. İki kişi arasında ki fark siyahla beyaz, gündüzle gece gibidir.
Aynı duruma birde farklı bir perspektiften bakalım. Sele kapılmış iki kişiden biri sosyal, diğeri asosyal. İki kişiden sadece birini kurtarma imkânı olan pek çok insan, bu imkânı sanırım sosyal olandan yana kullanır. Adil bir karar mı? Hem de çok ama çok adil bir karar. Çünkü diğer kişi sadece kendisi için yaşamış. Ömrünü kendisi gibi düşünen ve kendisi gibi yaşayanlarla geçirmiş. Onların cemiyetine katılmış, sadece onlarla alışveriş etmiş. Kendileri dışındaki herkes ona göre yabancı, namahrem ve tehlikeli.
Muhtemeldir ki selden kurtarılan sosyal kişi ömrünün kalan zamanlarında severek ve isteyerek pek çok canlar kurtaracaktır. Sen, o, biz, siz demeden herkese eşit yaklaşıp, işini en güzel şekilde yapmaya devam edecektir. Sağlık çalışanı hastalarının başını okşayıp, onlara hayat aşılamaya devam ederken nüfus memuru yeni bireyin kimlik bilgilerini kütüğe işleyecek. Aysun, Aydın, Münevver.
Bir şey daha; asosyal kalabalıklara reis olmaktansa sosyal bir insana hizmetkâr olmak çok daha evladır bana göre.